Najlepsze serwery NAS 2026

Jak wybrać serwer NAS

Wybór serwera NAS (Network Attached Storage) nie jest łatwy dla początkujących. Jak przy każdym nośniku danych, najważniejsza jest pojemność, która w przypadku NAS zależy nie tylko od tego, ile mieści każdy dysk, ale też od ich liczby.

Liczy się również szybkość. Wpływa na nią samo urządzenie (zwłaszcza pamięć RAM i procesor), zainstalowane dyski oraz połączenie sieciowe. Sprawdź też możliwości ochrony danych, które zapewnia macierz RAID.

Czym jest serwer NAS

Serwer NAS, nazywany też dyskiem sieciowym, to inteligentny system z dyskami, który pozwala zapisywać dane i korzystać z nich przez sieć praktycznie z dowolnego miejsca. Chroni też pliki, i to nie tylko przed nieuprawnionym dostępem. W porównaniu z innymi nośnikami zmniejsza ryzyko utraty danych w wyniku awarii sprzętu.

NAS a dyski przenośne

Do przechowywania i przenoszenia danych najczęściej służą pendrive’y lub przenośne dyski zewnętrzne. Żeby z nich skorzystać, musisz mieć je fizycznie przy sobie.

W przypadku serwera NAS wystarczy połączenie z internetem. Dyski mogą stać w domu, a mimo to połączysz się z nimi z dowolnego miejsca.

Zaletą NAS jest też lepsza ochrona przed utratą danych przy awarii jednego z dysków, a kopie zapasowe możesz ustawić tak, aby wykonywały się automatycznie. Ostatnią dużą przewagą jest większa pojemność niż w przypadku pendrive’a czy dysku zewnętrznego.

Serwery NAS są jednak droższe i trudniejsze w obsłudze.

NAS a usługi chmurowe

Podobnie jak z NAS, z chmurą łączysz się przez internet. Różnica polega na tym, że w chmurze nie kupujesz dysków, tylko wynajmujesz przestrzeń. Płacisz więc regularny abonament, a serwer NAS to jednorazowa inwestycja, do której ewentualnie dokupujesz kolejne dyski. Na start NAS wymaga większego wydatku, ale przy dużej ilości danych w dłuższej perspektywie często wychodzi taniej niż abonament.

W odróżnieniu od chmury dysk sieciowy NAS masz pod pełną kontrolą i nikt nie ogranicza Ci sposobu korzystania ani pojemności. Nie musisz się też obawiać, że dostawca kiedyś zamknie usługę. Konfiguracja i utrzymanie NAS spoczywają jednak na Tobie.

Z punktu widzenia użytkownika obie opcje działają podobnie. Można powiedzieć, że NAS to prywatna chmura, którą utrzymujesz samodzielnie. Dużą zaletą jest to, że serwer NAS pełni też inne funkcje i współpracuje z wieloma urządzeniami.

Wiele serwerów NAS może też współpracować z usługami chmurowymi. Dzięki temu możesz dla większego bezpieczeństwa tworzyć kopię zapasową na zdalnym serwerze albo korzystać z wynajętej przestrzeni zamiast kupować kolejny dysk.

Wiesz już, czym różni się NAS od chmury.

Jak zbudować domowy serwer NAS

Do zbudowania własnego NAS potrzebujesz kilku elementów:

• 1)
  Obudowa NAS
• 2)
  Dyski
• 3)
  Połączenie z siecią
• 4)
  Ewentualnie dodatkowe złącza

Obudowa NAS

Samo urządzenie NAS często nazywa się macierzą dyskową. Odpowiada za całe działanie: od połączenia z siecią, przez wydajność, po dodatkowe funkcje. Nie ma jednak własnej przestrzeni na dane. Zapewniają ją dyski, które wkładasz do środka. Serwery NAS zwykle są sprzedawane jako puste obudowy, a dyski trzeba dokupić osobno. Wyjątkiem są zestawy z podstawowymi dyskami w komplecie.

Dyski

W serwerze NAS możesz używać zwykłych dysków HDD i SSD albo specjalnych modeli przeznaczonych do NAS.

Dyski do NAS są czasem nieco wolniejsze od zwykłych dysków komputerowych, ale projektuje się je do pracy przez całą dobę i mają dłuższą żywotność, co w tym zastosowaniu jest najważniejsze. Wybór jest mniejszy niż w przypadku zwykłych dysków, a sprzedaje się je głównie w większych pojemnościach, liczonych raczej w terabajtach niż w gigabajtach.

Jeśli wahasz się między HDD a SSD, polecamy tańsze dyski HDD. Są wolniejsze i nieco głośniejsze od SSD, ale oferują znacznie niższą cenę za terabajt i większe pojemności, co przy przechowywaniu dużej ilości danych ma największe znaczenie. Dyski SSD, w tym M.2 NVMe, sprawdzą się jako pamięć podręczna (cache) lub tam, gdzie liczy się szybkość.

Niezależnie od tego, czy wybierzesz HDD, SSD czy specjalne dyski do NAS, najlepiej, aby wszystkie dyski miały taką samą pojemność. Ułatwia to tworzenie macierzy RAID.

Połączenie z siecią

Aby mieć dostęp do zapisanych danych, musisz podłączyć dysk sieciowy do sieci. Przy dostępie zdalnym internet jest oczywiście potrzebny także po drugiej stronie. Serwer NAS możesz podłączyć na dwa sposoby:

• 1)
  Kablem
• 2)
  Bezprzewodowo

Połączenie kablem Ethernet uchodzi za stabilniejsze, szybsze i bezpieczniejsze, dlatego jest najczęściej stosowane. Zwróć uwagę na przepustowość portu i sieci, żeby nie ograniczały transferu danych. Standardem jest port 1 GbE, ale coraz więcej modeli ma port 2,5 GbE.

Jeśli chcesz korzystać z Wi-Fi, potrzebujesz odpowiedniego routera, który nie będzie ograniczał serwera NAS. Powinien obsługiwać pasma 2,4 i 5 GHz oraz oferować prędkość dopasowaną do Twojego zestawu. Wcześniej sprawdź, czy Twój NAS obsługuje połączenie bezprzewodowe. Większość modeli nie ma wbudowanego Wi-Fi. Wtedy możesz skorzystać z adaptera Wi-Fi podłączanego do portu USB, o ile producent przewiduje taką możliwość.

Złącza i dodatkowe interfejsy

Żeby przenoszenie danych było łatwiejsze i nie trzeba było przerzucać plików przez kilka urządzeń, serwery NAS mają też dodatkowe złącza.

Najczęściej korzystasz z USB do podłączania pendrive’ów i dysków zewnętrznych. Porty USB przydają się też przy współpracy ze smartfonami i inną elektroniką. Niektóre, zwłaszcza starsze, modele NAS mają także złącze eSATA (zobacz, jak wygląda tutaj), które służy głównie do podłączania dysku zewnętrznego.

Liczba zatok na dyski

Liczba zatok określa, ile dysków zmieścisz w obudowie. Popularne modele mają od 2 do 4 zatok, a bardziej zaawansowane oferują 6, 8 i więcej zatok. Im więcej miejsca na dyski, tym urządzenie jest zwykle większe, cięższe i droższe, ale też wydajniejsze i bogatsze w funkcje.

Na rynku znajdziesz też urządzenia na jeden dysk. Zwykle nie są jednak polecane, ponieważ poza dostępem przez sieć nie oferują innych kluczowych zalet NAS, takich jak możliwość rozbudowy i ochrona przed awarią dysku.

Przed zakupem zawsze sprawdź rozmiar obsługiwanych dysków, żeby bez problemu zmieściły się w obudowie. Upewnij się, czy urządzenie obsługuje dyski 2,5- czy 3,5-calowe. Niektóre modele przyjmują oba rozmiary, a coraz więcej serwerów ma też gniazda M.2 NVMe na szybkie dyski SSD.

Pojemność dysków

Maksymalną pojemność, z jaką poradzi sobie serwer NAS, podaje się jako pojemność całkowitą, czyli sumę pojemności wszystkich zainstalowanych dysków (a nie każdego z osobna). Zwykle wyraża się ją w terabajtach (TB). W domu zwykle wystarczy od 1 do 10 TB. Profesjonalne modele do danych firmowych i innych wymagających zastosowań oferują dziesiątki, a nawet setki TB.

• 1)
  1 TB = 1000 GB

Wydajność (procesor, RAM, odczyt i zapis)

Jak już wspomnieliśmy, domowa chmura prywatna składa się tylko z obudowy NAS i dysków. Do działania nie potrzebuje komputera, więc o wydajność dba sama. Podobnie jak w komputerze, im bardziej złożone i wymagające operacje wykonujesz, tym większej mocy potrzebujesz. Za płynne działanie serwera NAS odpowiadają przede wszystkim:

• 1)
  Procesor
• 2)
  Pamięć operacyjna (RAM)

Procesor (CPU)

Procesory w serwerach NAS działają na tych samych zasadach co w komputerach. Spotkasz układy Intel i AMD, a w tańszych modelach także procesory ARM. Podobnie jak przy wyborze komputera, zwracaj uwagę przede wszystkim na liczbę rdzeni i taktowanie. Do prostych zadań zwykle wystarczą dwa rdzenie. Do odtwarzania filmów i bardziej złożonych operacji minimum to procesor czterordzeniowy. Przy średnio wymagających zadaniach dobrze sprawdza się taktowanie około 2 GHz. Prostszemu domowemu serwerowi NAS wystarczy mniej, a przy większym obciążeniu docenisz wyższe taktowanie.

Pamięć operacyjna (RAM)

Pamięć RAM ma w serwerach NAS takie same parametry jak w komputerach. Najważniejsza jest pojemność podawana w gigabajtach. W domu zwykle wystarczy od 2 do 4 GB. Wyższa klasa ma około 8 GB, a modele profesjonalne kilka razy więcej. W niektórych serwerach pamięć RAM można rozbudować ponad fabryczną wartość. Kolejnym parametrem jest generacja, czyli wersja DDR. Większość nowszych serwerów NAS korzysta z DDR4, najnowsze także z DDR5. W starszych i tańszych modelach wciąż spotkasz DDR3.

Szybkość odczytu i zapisu

Wysoka wydajność obudowy i dysków oraz szybki internet na nic się nie zdadzą, jeśli serwer NAS nie odczytuje i nie zapisuje danych szybko. Ten parametr jest ważny zwłaszcza przy dużych plikach oraz gdy z NAS korzysta kilka osób jednocześnie, co jest typowe w firmach.

Odczyt jest zwykle szybszy niż zapis, ponieważ to prostsza operacja. Tanie serwery NAS z portem 1 GbE osiągają w praktyce około 110 MB/s (teoretyczne maksimum to 125 MB/s), więc nie ma sensu kupować do nich bardzo szybkich dysków, bo ich możliwości i tak nie wykorzystasz. Modele średniej klasy z portami 2,5 GbE lub 10 GbE osiągają kilkaset MB/s, a profesjonalne nawet kilka tysięcy MB/s. Działają naprawdę szybko, ale pełną prędkość osiągają tylko z równie szybką siecią i dyskami.

RAID

Ochronę przed awarią dysku, o której wspominaliśmy już kilka razy, zapewnia macierz RAID. Poza ochroną danych może też przyspieszyć działanie całego serwera.

Zasada jest prosta: dane są rozkładane na kilka dysków, a część pojemności przeznacza się na kopie lub dane kontrolne. Dlatego potrzebujesz serwera NAS z kilkoma dyskami, których pojemności nie wykorzystujesz w całości. Ogólnie im więcej dysków, tym lepszą ochronę lub większe przyspieszenie możesz uzyskać. Poziomy RAID oznacza się cyframi. Najważniejsze poziomy to:

• 1)
  RAID 0: dane są zapisywane naprzemiennie na kilku dyskach (striping). RAID 0 nie chroni przed awarią dysku. Gdy jeden z nich ulegnie uszkodzeniu, zwykle tracisz dane z całej macierzy. Jego zaletą jest przyspieszenie pracy NAS.
• 2)
  RAID 1: nazywany też mirroringiem. Dane są zapisywane jednocześnie na dwóch dyskach. Dobrze chroni przed utratą danych, bo przy awarii jednego dysku wszystko masz na drugim. Nieco przyspiesza też odczyt. Wadą jest to, że potrzebujesz dwa razy większej pojemności.
• 3)
  RAID 4: jeden z dysków przechowuje dane parzystości, które pozwalają odtworzyć utracone informacje. Awaria dysku z parzystością nie wpływa na dane na pozostałych dyskach. Gdy zawiedzie jeden z dysków z danymi, utracone dane można odtworzyć z pozostałych dysków i dysku z parzystością. W odróżnieniu od RAID 1 potrzebujesz więc tylko jednego dodatkowego dysku, a nie podwójnej pojemności. Dysk z parzystością jest jednak bardziej obciążony, więc szybciej się zużywa. Wadą jest też wolniejszy zapis, bo parzystość trzeba za każdym razem obliczyć.
• 4)
  RAID 5: wymaga co najmniej 3 dysków. Dane i informacje o parzystości są rozłożone na wszystkie dyski. Macierz przetrwa awarię dowolnego jednego dysku i wystarczy jej jeden dysk nadmiarowy. W porównaniu z RAID 4 obciążenie rozkłada się równomiernie, więc żaden dysk nie zużywa się szybciej od pozostałych. Odczyt jest szybszy, zapis trwa nieco dłużej.
• 5)
  RAID 6: działa podobnie jak RAID 5, ale zapisuje dwa niezależne zestawy danych parzystości, które zajmują pojemność dwóch dysków. Dane przetrwają nawet awarię dwóch dysków jednocześnie. Potrzebujesz co najmniej 4 dysków. Odczyt jest szybki, ale zapis trwa jeszcze dłużej niż w RAID 5.

Poziomy RAID można też łączyć w macierze wielopoziomowe. Na przykład RAID 10 łączy RAID 1 i RAID 0, a RAID 50 to połączenie RAID 5 z RAID 0. Takie macierze zwykle zachowują zalety obu poziomów, ale wymagają większej liczby dysków. Pamiętaj też, że RAID nie zastępuje kopii zapasowej. Nie ochroni Cię na przykład przed przypadkowym usunięciem plików.

Funkcje serwerowe

Podstawowym zadaniem serwera NAS jest udostępnianie danych. Wiele modeli może jednak pracować jako serwer, na przykład WWW, bazodanowy, FTP, multimediów albo chmury. Niektóre służą też jako rejestrator dla kamer IP.